Dlaczego boli kręgosłup?

Miliony ludzi każdego dnia doświadczają dramatycznego bólu kręgosłupa w odcinku szyjnym lub lędźwiowym. Ból ten wyłącza ich z normalnego życia zawodowego, czy rodzinnego na kilka tygodni, a nawet miesięcy. Niestety, taki nagły początek jest zapowiedzią wieloletnich cierpień związanych z dolegliwościami bólowymi.

Ciekawym faktem jest, że aż w 90% ból kręgosłupa spowodowany wypadnięciem dysku, czyli uszkodzenie krążka między kręgowego. Najczęstszym objawem tego typu choroby jest ból w miejscu, w którym doszło do zmian chorobowych krążka. Aby zrozumieć mechanizm w przebiegu, którego dochodzi do nieprawidłowych zmian w obrębie dysku, czyli zwyrodnienia, należy zdać sobie sprawę z tego, ze dysk jest tylko częścią organizmu, a nie odrębną, samodzielną strukturą. Czyli na przykład jeśli zepsuje się silnik w samochodzie to przyczyna nie musi koniecznie leżeć po stronie wadliwej konstrukcji owego urządzenia, a może być spowodowana całkiem czymś innym jak np. słabą jakością używanego paliwa. Tak też dzieje się często z dyskami w kręgosłupie. Przyczyna uszkodzenia krążka między kręgowego może wynikać na przykład z wcześniejszego uszkodzenia stawów nóg, płaskostopia u osób otyłych lub wykonujących prace fizyczną, słabych mięśni  karku i brzuch czy grzbietu – u osób o siedzącym trybie życia, ale również ze złego obuwia co często spotyka się u kobiet w kwiecie wieku.

Zastanawiający jest fakt, że równie często boli kręgosłup osoby pracujące fizycznie – górnik, rolnik, czy osoby pracę „za biurkiem” – nauczyciel, urzędnik. Wytłumaczenie tego zjawiska jest dość proste jeśli przypomnimy sobie budce kręgosłupa z Rozdz. I . Cały proces można porównać do wyskoczenia pestki z śliwki, która ściskamy w palach. Mianowicie w następstwie ciągłych zgięć głowy, czy tułowia do przodu jądra krążków(czyli nasze pestki) są wypychane do tyłu. Stopniowe rozciąganie i jednocześnie napinanie pierścienie włóknistego (czyli skórki i miąższu śliwki) następuje pod naporem sił  przenoszonych z kregów na dyski(czyli z naszych palców na powierzchnie śliwki). Gdy dojdzie do sytuacji w której, przekroczona została wytrzymałość pierścienia zaczyna on pękać, tak jak pęka skórka śłiwki. Ból krzyża lub karku jest objawem każdego takiego pęknięcia. Dolegliwości te nasilają się przy rozpoczynaniu ruchu, podczas zmiany pozycji ciała(np. wstawania z pozycji siedzącej, prostowania się z pozycji pochylonej), stania i chodzenia. To tak zwane błędnie, przysłowiowe „zapalenie korzonków” , które tak naprawdę nie ma nic wspólnego ze stanem zapalnym. Bogato unerwiony pierścień włóknisty pęka co powoduje silne bóle okolicy lędźwiowej , czy szyjnej. W dalszej kolejności jądro galaretowate (przypominające naszą pestkę od śliwki) wypycha w kierunku kanału kręgowego gdzie przebiegają nerwy, już znacznie osłabiony przez rozciągnięcie i pęknięcia pierścień włóknisty. Gdy uwypuklenie jest dostatecznie duże dochodzi do ucisku nerwu i ból zaczyna promieniować wzdłuż jego przebiegu do pośladka i nogi albo barku i ręki. Wtedy mówimy o rwie kulszowej, udowej albo ramiennej. Popularne jest również określenie – „zapalenie nerwu kulszowego”, ale oczywiście nie mamy do czynienia tutaj znowu ze stanem zapalnym, natomiast mechanicznym pęknięcie obwodowej części dysku i mechaniczny uciskiem na nerw. Ten rzekomy stan zapalny ustępuje natychmiast gdy zlikwidujemy ucisk- czy to drogą manewrów manualnych czy też operacyjnie, bez stosowania antybiotyków i leków przeciwzapalnych.

W tym momencie istotne wydaje się jest zastosowanie odpowiedniego leczenia, którego głównymi  dwoma celami będzie: likwidacja ucisk korzenia i wygojenia się pęknięć w pierścieniu włóknistym.

Co sprzyja pękaniu pierścienia włóknistego? Proces ten jest powolny i dla każdego człowieka jest inny, ponieważ każdy z nas trochę inna budowę krążka między kręgowego jak inna masę ciała. Znaczenie mają na pewno czynniki genetyczne, czyli jeśli ktoś z naszej rodziny choruje na dyskopatię to i my mamy podwyższone ryzyko jej wystąpienia w podobnym wieku. Nie bez znaczenia jest rola obciążeń mechanicznych np. czeste dźwiganie ciężkich toreb ze sklepu itp.(teoria mikrourazów). Silne urazy również mogą mieć tu swoje niebagatelne znaczenie. Z wiekiem w organizmie człowieka spada ilość wody w stosunku do pozostałych substancji budujących nasze ciało. Ten proces również dotyczy krążków. Jeśli dodamy do tego również zmiany w naczyniach krwionośnych dostarczających krew do dysku to mamy kolejne powody dla których krązki staja się coraz mniej elastyczne i nie spełniają swojej funkcji.

Na koniec tych rozważań, należy zadać sobie pytanie dlaczego w 62% wypadają dyski w odcinku lędźwiowym, mimo tego że są one najbardziej masywne, a tylko w około 2% w odcinku piersiowym, reszta 36% to odcinek szyjny kręgosłupa. Jako przykład można podać łamane drzewa przez ogromną wichurę, ponieważ i one łamią się najczęściej w połowie jak zapałki. Wszystkiemu winien jest środek ciężkości ciała człowieka, który zlokalizowany jest trochę poniżej odcinka lędźwiowego. W tym miejscu dochodzi do największych przeciążeń i mimo swej masywnej budowy krążki między kręgowe nie wytrzymują tak wielkich sił działających praktycznie nie przerwanie przez całe nasze życie. Nawet kiedy lezymy na wznak na krążek w odcinku lędźwiowym działa siła 25 kg, a gdy siedzimy pochyleniprzy komputerze to jest to siła ponad 200kg